Νέος Κανονισμός (ΕΕ) 2024/573

Ψυκτικά με Χαμηλό GWP και Φυσικά Ψυκτικά Μέσα

Πεδίο Εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/573

• Προσθήκη 23 επιπλέον F-gases: Ο κανονισμός περιλαμβάνει στις ποσοστώσεις, 23 επιπλέον φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου (F-gases), συμπεριλαμβανομένων των προωθητικών ιατρικών αερίων.

• Ενίσχυση και αποσαφήνιση των κανόνων: Διευρύνει και διευκρινίζει τους κανόνες για την παραγωγή, τη χρήση, την ανάκτηση, την ανακύκλωση, την καταστροφή, καθώς και την πιστοποίηση και εκπαίδευση που σχετίζονται με τα F-gases.

• Αυστηροί όροι εισαγωγής και διάθεσης στην αγορά: Ενδυναμώνονται οι απαιτήσεις για την εισαγωγή, εξαγωγή και τοποθέτηση στην αγορά των F-gases, καθώς και του εξοπλισμού (συμπεριλαμβανομένων εξαρτημάτων) που τα περιέχει ή βασίζεται σε αυτά για τη λειτουργία του. Από το 2025-2028, οι ποσοστώσεις των παραγωγών θα αντιστοιχούν στο 60% των μέσων όγκων παραγωγής που καταγράφηκαν την περίοδο 2011–2013, με σταδιακή μείωση στο 15% το 2036 και μετά (Παράρτημα 4).

ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΧΡΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΟΥΧΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΥΨΗΛΟΥ GWP

Απαγορεύσεις Χρήσης F-gases

• Απαγόρευση χρήσης F-gases με GWP ≥ 2500: - Από 1/1/2025, απαγορεύεται η χρήση για συντήρηση ή επισκευή οποιουδήποτε ψυκτικού εξοπλισμού. Υπάρχει εξαίρεση για ανακτημένα ή ανακυκλωμένα ψυκτικά μέσα έως 1/1/2030. - Από 1/1/2026, απαγορεύεται η χρήση (αυτών που απαριθμούνται στο Παράρτημα I) για τη συντήρηση ή επισκευή κλιματιστικών και αντλιών θερμότητας. Εξαίρεση ισχύει για ανακτημένα ή ανακυκλωμένα ψυκτικά μέσα έως 1/1/2030.

• Απαγόρευση χρήσης F-gases με GWP ≥ 750 (Παράρτημα I): - Από 1/1/2032, απαγορεύεται η χρήση για τη συντήρηση ή επισκευή σταθερού ψυκτικού εξοπλισμού, εξαιρουμένων των ψυκτικών συγκροτημάτων (chillers). • Επιπλέον εξαιρέσεις: Εξαιρούνται ο στρατιωτικός εξοπλισμός, ο εξοπλισμός ψύξης κάτω από -50 °C και οι πυρηνικοί σταθμοί παραγωγής ενέργειας.

Ανάκτηση, Ανακύκλωση και Καταστροφή

Ο κανονισμός εισάγει αυστηρά πρωτόκολλα για τον περιορισμό των εκπομπών F-gases κατά τη συντήρηση και την απόσυρση του εξοπλισμού: 1/1/2030.

• Υποχρεωτική Ανάκτηση: Τα F-gases πρέπει να ανακτώνται κατά τη συντήρηση ή στο τέλος 1/1/2030.

• Ανακύκλωση/Καταστροφή: Τα ανακτημένα αέρια πρέπει είτε να ανακυκλώνονται με ασφαλή τρόπο είτε να καταστρέφονται.

Ενισχυμένα Πρότυπα Πρόληψης διαρροών και Παρακολούθησης

Ο αναθεωρημένος κανονισμός εισάγει πιο αυστηρές απαιτήσεις για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση διαρροών:

• Μειωμένο Κατώφλι Ελέγχου Διαρροής: Απαιτούνται πλέον τακτικοί έλεγχοι (από χειριστές και κατασκευαστές), για εξοπλισμό που περιέχει ≥5 τόνους ισοδύναμου CO2 (Παράρτημα I) ή ≥1 κιλό F-gas (Παράρτημα II).

• Εστιασμένη Παρακολούθηση Εξοπλισμού: Ισχύουν συγκεκριμένες απαιτήσεις παρακολούθησης για ερμητικά σφραγισμένα συστήματα που περιέχουν ≥10 τόνους ισοδύναμου CO2 (Παράρτημα I) ή ≥2 κιλά F-gases (Παράρτημα II), για οικιακές μονάδες (≥3 κιλά F-gases), ηλεκτρικούς διακόπτες (≥6 κιλά F-gases) κλπ.

Αναθεωρημένα Πρότυπα Αναφοράς και Επισήμανσης

Ο νέος Κανονισμός για τα F-gases (ΕΕ) 2024/573 εισάγει σημαντικές αλλαγές για τα φθοριούχα αέρια σεπρο-γεμισμένο εξοπλισμό και χύδην μορφή.

• Προθεσμία για Εκθέσεις Επαλήθευσης: Έως τις 30 Απριλίου 2025 και κάθε επόμενο έτος, κάθε επιχείρηση (παραγωγός, εισαγωγέας ή εξαγωγέας) που δηλώνει ότι διέθεσε στην αγορά, καθώς και κάθε εισαγωγέας εξοπλισμού που διέθεσε στην αγορά προ-γεμισμένο εξοπλισμό που περιέχει τουλάχιστον 1000 τόνους ισοδύναμου CO2 υδροφθορανθράκων (HFCs), οφείλει να υποβάλει στην Επιτροπή έκθεση επαλήθευσης από ανεξάρτητο φορέα για το προηγούμενο ημερολογιακό έτος. Ο ελεγκτής πρέπει να είναι εγγεγραμμένος στην δικτυακή πύλη F-Gas και να διαθέτει κατάλληλη διαπίστευση.

• Ενισχυμένες Υποχρεώσεις Αναφοράς: Έως τις 31 Μαρτίου 2025 και κάθε επόμενο έτος, κάθε παραγωγός ή εισαγωγέας που διέθεσε στην αγορά HFCs για την παραγωγή δοσομετρικών συσκευών εισπνοής (metered dose in halers), οφείλει να αναφέρει στην Επιτροπή τα δεδομένα που ορίζονται στο Παράρτημα 9. Οι κατασκευαστές αυτών των συσκευών οφείλουν επίσης να υποβάλλουν σχετικά δεδομένα στην Επιτροπή, όπως ορίζεται στο Παράρτημα 9, για τα HFCs που παρέλαβαν.

• Ενημερωμένες Απαιτήσεις Επισήμανσης Από 1ης Ιανουαρίου 2025, όλα τα προϊόντα και ο εξοπλισμός πρέπει να συμμορφώνονται με τις νέες προδιαγραφές επισήμανσης του κανονισμού

Υποχρεωτικές Απαιτήσεις Κατάρτισης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ορίζει ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση προγραμμάτων εκπαίδευσης και πιστοποίησης που σχετίζονται με τα F-gases και τα υποκατάστατα:

1. Ανάπτυξη Προτύπων Κατάρτισης: Έως τις 12 Μαρτίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα καθορίσει τις απαιτήσεις για τα προγράμματα εκπαίδευσης και πιστοποίησης.

2. Υποχρεωτική Επαναληπτική Εκπαίδευση: Από τις 12 Μαρτίου 2027, η επαναληπτική εκπαίδευση καθίσταται υποχρεωτική τουλάχιστον κάθε επτά χρόνια.

3. Ισχύς Υφιστάμενων Πιστοποιητικών (517/2014): Τα τρέχοντα πιστοποιητικά εκπαίδευσης παραμένουν σε ισχύ.

Πιο Αυστηροί Έλεγχοι στις Εισαγωγές και Εξαγωγές

Ο αναθεωρημένος κανονισμός επιβάλλει αυστηρότερους περιορισμούς στο εμπόριο HFCs και συναφών προϊόντων:

• Απαγόρευση Εμπορίου με Χώρες εκτός Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ: Από 1ης Ιανουαρίου 2028, απαγορεύεται η εισαγωγή και εξαγωγή HFCs, καθώς και προϊόντων και εξοπλισμού που χρησιμοποιούν HFCs, προς/από χώρες που δεν έχουν υπογράψει το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ.

• Περιορισμοί Εξαγωγών: Από τις 12 Μαρτίου 2025, απαγορεύεται η εξαγωγή αφρωδών υλικών, τεχνικών αερολυμάτων, στατικού ψυκτικού και κλιματιστικού εξοπλισμού, καθώς και στατικών αντλιών θερμότητας που απαριθμούνται στο Παράρτημα 4 του Κανονισμού 2024, εφόσον περιέχουν ή η λειτουργία τους βασίζεται σε F-gases με GWP 1000 ή υψηλότερο.